Wykonanie instrukcji energetycznych

Instrukcje eksploatacyjne dla urządzeń energetycznych są wymagane dla pracodawców w myśl Rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych, wydane przez Ministerstwo Energii w dniu 28 sierpnia 2019 r., wprowadza modyfikacje dotychczas obowiązującego Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. Zmiany weszły w życie 26 marca 2020 r. Nowe przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy odnoszą się do stanowisk pracy związanych z użyciem urządzeń energetycznych, definiowanych jako: urządzenia, instalacje i sieci stosowane w technicznych procesach wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, dystrybucji, magazynowania oraz użytkowania paliw lub energii.

Urządzenia energetyczne dzielimy na cieplne, gazowe i elektroenergetyczne – nowe rozporządzenie dotyczy pracy z urządzeniami należącymi do każdej z tych grup. Przykładami takich urządzeń są:

• Transformatory SN i rozdzielnie SN i NN;
• Sprężarkownie;
• Instalacje chłodnicze;
• Kotłownie.

Co zawiera instrukcja eksploatacji urządzeń energetycznych?

Prace eksploatacyjne prowadzi się zgodnie z instrukcją eksploatacji urządzenia energetycznego lub grup urządzeń energetycznych, zwaną dalej „instrukcją eksploatacji”, zawierającą w szczególności:

• charakterystykę urządzenia energetycznego lub grupy urządzeń energetycznych;
• opis w niezbędnym zakresie układów automatyki, pomiarów, sygnalizacji, zabezpieczeń i sterowań;
• zestaw rysunków, schematów i wykresów z opisami, zgodnymi z obowiązującym nazewnictwem w języku polskim;(po stronie zamawiającego);
• opis czynności związanych z uruchomieniem, obsługą w czasie pracy i zatrzymaniem urządzenia energetycznego w warunkach normalnej pracy tego urządzenia;
• zasady postępowania w razie awarii oraz zakłóceń w pracy urządzenia energetycznego lub grup urządzeń energetycznych;
• wymagania w zakresie eksploatacji urządzenia energetycznego oraz terminy przeprowadzania przeglądów, prób i pomiarów;
• wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych dla danego urządzenia energetycznego lub grupy urządzeń energetycznych;
• identyfikację zagrożeń dla zdrowia i życia ludzkiego oraz dla środowiska naturalnego związanych z eksploatacją danego urządzenia energetycznego lub grupy urządzeń energetycznych oraz zasady postępowania pozwalające na eliminację podanych zagrożeń;
• organizację prowadzenia prac eksploatacyjnych;
• wymagania dotyczące środków ochrony zbiorowej lub indywidualnej, zapewnienia asekuracji, łączności oraz innych technicznych lub organizacyjnych środków ochrony, stosowanych w celu ograniczenia ryzyka zawodowego, zwanych dalej „środkami ochronnymi”, określone w odrębnych przepisach;
• wymagania kwalifikacyjne dla osób zajmujących się eksploatacją danego urządzenia lub grupy urządzeń energetycznych, określone w odrębnych przepisach.

W każdej instrukcji eksploatacji musi zostać uwzględniona instrukcja organizacji bezpiecznej pracy, zawierająca:

1. wskazanie pracodawcy lub pracodawców wraz z zakresem ich odpowiedzialności;
2. określenie funkcji:
   1. poleceniodawcy wraz z wymaganym zakresem jego kwalifikacji oraz zakresem upoważnienia do wydawania poleceń pisemnych;
   2. koordynującego wraz z wymaganym zakresem jego kwalifikacji i obowiązków;
   3. dopuszczającego wraz z wymaganym zakresem jego kwalifikacji i obowiązków;
   4. kierującego zespołem wraz z wymaganym zakresem jego kwalifikacji i obowiązków;
3. określenie zasad:
   1. wyznaczania koordynatora w rozumieniu art. 208 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy wraz ze wskazaniem wymaganych kwalifikacji, jakie posiada;
   2. rejestrowania, wydawania, przekazywania, obiegu i przechowywania poleceń pisemnych;
   3. łączenia funkcji przy wykonywaniu prac eksploatacyjnych przy urządzeniach energetycznych;
   4. ewidencjonowania i okresowych badań sprzętu ochronnego elektroizolacyjnego i wskazującego obecność napięcia;
   5. rejestrowania czynności i wymagań organizacji prac eksploatacyjnych na polecenie pisemne zgodnie z § 30 ust. 1pkt 1–5;
4. określenie wykazu prac pomocniczych przy urządzeniach energetycznych, które mogą być wykonywane przez osoby niebędące osobami uprawnionymi zgodnie z § 6 ust. 3;
5. określenie zasad organizacji i nadzoru prac, o których mowa w § 6;
6. określenie warunków i nadzoru bezpiecznego prowadzenia prac przy urządzeniach elektroenergetycznych wymagających użycia sprzętu zmechanizowanego zgodnie z § 23 ust. 5;
7. określenie zasad organizacji oraz narzędzi i środków ochronnych, które stosuje się podczas prowadzenia prac pod napięciem, zgodnie z § 23 ust. 6 i 7, jeżeli prowadzenie takich prac jest przewidziane;
8. określenie zasad organizacji wykonywania prac na dwóch poziomach równocześnie, zgodnie z § 13, jeżeli prowadzenie takich prac jest przewidziane;
9. określenie wzoru polecenia pisemnego;
10. określenie rodzaju zmian, jakie mogą być wprowadzone w poleceniu pisemnym wykonania prac eksploatacyjnych i trybu ich wprowadzenia.

Dlaczego warto zlecić opracowanie instrukcji?

Każda instrukcja przygotowywana przez SOTIA EXPERT powstaje na podstawie obowiązujących przepisów, dokumentacji technicznej oraz rzeczywistych warunków eksploatacji urządzeń. Dzięki temu dokument jest dostosowany do specyfiki zakładu i może być wykorzystywany podczas codziennej eksploatacji oraz kontroli prowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy, Urząd Dozoru Technicznego i inne uprawnione organy.